Je staat bij de schutsluis uit 1899, ontworpen door architect J.F. Klinkhamer, die het regionale waternet met het fabrieksnet verbond.
Onderweg te zien
- Schutsluis 1899, ontwerp Jacob F. Klinkhamer (40+ gebouwen voor fabriek)
- Muidertrekvaart aangelegd 1641 als verbinding Amsterdam-Muiden
- Transport van kruit per boot: schokvrij en zonder vonkrisico
- Noorderjaagpad (1872) gebruikt voor postkoetsen en Joodse rouwstoeten
Het volledige verhaal
De schutsluis uit 1899, ontworpen door architect Jacob F. Klinkhamer, was de schakel tussen het regionale waternetwerk en het interne transportnetwerk van de kruitfabriek. In 2021 zijn de sluisdeuren uit 1953 vervangen.
De Muidertrekvaart werd al in 1641 aangelegd en versnelde het transport tussen Amsterdam en Muiden aanzienlijk. Voor de kruitindustrie was vervoer over water echter geen luxekeuze, maar een veiligheidsnoodzaak. Landwegen waren toen onverhard en vol gaten. Een wagen vol kruitvaten veroorzaakte wrijving, schokken en statische elektriciteit, alles waar het instabiele kruitmengsel direct op kon ontbranden.
Een trekschuit over een rustige fabrieksgracht trilt en schokt niet. Daarmee was het transport stabiel en risicovrij. De schuiten werden vanaf het Noorderjaagpad (aangelegd na 1872) door paarden voortgetrokken. Dit jaagpad had een tweede sociale functie: het werd intensief gebruikt door postkoetsen, en voor de plechtige Joodse rouwstoeten vanuit Amsterdam naar de Joodse begraafplaats in Muiderberg.
Vanaf deze sluis vertakte een netwerk van watergangen over het fabrieksterrein. De gerestaureerde sluis maakt het nu mogelijk dat plezierboten van maximaal 2,50 meter breed, 7 meter lang en 1,40 meter hoog door de wijk varen.
Verdieping
Wil je meer weten?
Portret
Jacob F. Klinkhamer (?-?), architect. Tussen 1899 en de jaren 1910 ontwierp hij meer dan 40 gebouwen voor de kruitfabriek, waaronder deze schutsluis (1899) en het koetshuis bij het Ketelhuis (1903, stop 1). Hij was via de familie Bredius (eigenaren van de fabriek vanaf 1831) verbonden met de fabriek. Klinkhamer staat ook bekend om zijn werk aan het Centraal Station Amsterdam en andere monumentale gebouwen in Nederland.
Bronnen
- Historische Inventarisatie Kruitfabriek Muiden - GRID Consult
- Muiden - 020apps (architecten en gebouwen)