De eerste verboden kring
op de kruising van het Eerste Kringpad en het Noorderjaagpad, op de eerste verboden kring.
Luister naar dit verhaal
Voorgelezen door Floris
Gepauzeerd op 0:00 van 0:00
Je staat op de eerste verboden kring: de binnenste cirkel rond de Westbatterij, op 300 meter van het fort. Hier golden de strengste bouwbeperkingen van de Kringenwet.
In de eerste verboden kring, tot 300 meter vanaf de hoofdverdedigingslijn van het fort, golden de strengste regels van de Kringenwet van 1853. Bouwen was hier in principe verboden, tenzij de minister van Oorlog uitdrukkelijk schriftelijk toestemming gaf.
En kreeg je toestemming, dan mocht het bouwwerk niet groter zijn dan 40 vierkante meter. Volledig uit hout en riet, zonder stenen schoorsteen. Zelfs bomen en hoog struikgewas planten kon alleen na ministeriële goedkeuring, om te voorkomen dat de vijand dekking zou vinden.
In De Krijgsman is deze historische grens fysiek gemarkeerd. Op 15 maart 2023 zijn er in het straatwerk ronde metalen punaises aangebracht, met daarop in cirkels de tekst "eerste verboden kring 300m". Ze liggen langs de lijn van de oude kring, onder meer hier in het Noorderjaagpad, en verder in de Rietpolderlaan, de Schootsveldlaan, de Westbatterijlaan en de Waadse Poldergracht.
Ook op andere manieren is naar de kring verwezen. De woningen binnen deze kring hebben overwegend houten gevels. In het noordelijke deel verkleuren de gevels en de daken. En de lichtmasten binnen deze kring zijn deels van hout uitgevoerd: de onderkant is van metaal, de bovenkant van hout. Ook de paal hier op de hoek is er zo een.
In Muiden en Weesp staan nog echte kringenwetwoningen, houten huizen die volgens deze regels zijn gebouwd. Aan de oostkant van Muiden zijn er verschillende rijksmonumenten, onder meer aan de Noordpolderweg en de Weesperbinnenweg.
Verdieping
Achtergrond
De drie kringen samen waren het instrument om een fort effectief te kunnen verdedigen. Bij dreiging kon het gebied tot 1000 meter rond een fort van obstakels worden ontdaan, zonder enige vorm van proces. Gedupeerden kregen wel een schadevergoeding. Het is nooit toegepast. In oude steden zoals Naarden zijn nog houten kringenwet-huizen te bezichtigen, met name in de zogenaamde "houten kazerne" en langs de schans.